Leven met een ernstige psychische aandoening, zoals een psychose, is niet makkelijk.
Het kan veel verdriet en problemen geven en het dagelijks leven flink verstoren. Deze folder is bedoeld voor mensen die deze problemen van dichtbij kennen, bij zichzelf of hun familieleden.
Werken of naar school gaan, contact maken en houden, regelmaat en een zinvolle daginvulling geven mensen houvast. Juist deze dingen lukken vaak niet meer bij mensen met een ernstige psychiatrische aandoening. Het dagelijks leven is moeilijk en er spelen vaak meerdere problemen tegelijk. Denk aan klachten door de ziekte, maar ook aan problemen met relaties, wonen, geld, daginvulling, verslaving, criminaliteit, eenzaamheid of afzondering.
Je begrijpt dat er voor de behandeling en begeleiding van mensen met zulke problemen geen standaard aanpak is. Deze mensen hebben hulp nodig die past bij hun situatie. Soms is die hulp langdurig of blijvend. Onze gespecialiseerde hulpverleners van de FACT-teams ondersteunen mensen en helpen bij het oplossen van problemen. Ook helpen zij voorkomen dat problemen groter worden.
De FACT-teams werken vanuit de herstelgerichte visie volgens de FACT-werkwijze.
FACT staat voor Flexible Assertive Community Treatment:
- Flexible: flexibel in intensiteit, vaak als het nodig is en minder als het goed gaat
- Assertive: directe en actief op contact gerichte benadering
- Community (gemeenschap/maatschappij): we richten ons zoveel mogelijk op het herstellen in de thuissituatie. Daarbij wordt nauw afgestemd met andere voorzieningen die in de buurt beschikbaar zijn. Je omgeving (familie, naastbetrokkenen) wordt actief bij de behandeling betrokken
- Treatment: alle zorg die nodig is, wordt vanuit het team georganiseerd ingezet. De inhoud en frequentie hiervan kan in de tijd sterk variëren. Als je in crisis dreigt te geraken, schalen we de zorg zodanig op dat een klinische opname kan worden voorkomen. Als er toch een klinische opname nodig is, dan is die doorgaans kort en gepland.
FACT is een werkwijze; een manier om te herstellen, waarmee je leert zien waar je kwetsbaarheden en kwaliteiten liggen. Je vindt je eigen weg om grip te krijgen op die kwetsbaarheden om zo de regie over je leven weer terug te nemen.
Het FACT-model is goed omschreven in het Handboek FACT. Het is inmiddels breed geïmplementeerd in binnen- en buitenland en de methodiek is daarmee hét model geworden om de zorg voor alle mensen met een ernstig psychiatrische aandoening te organiseren. De FACT-teams bieden een geïntegreerd aanbod van medische, psychologische en sociale interventies.
Hoe gaan we te werk?
De tijd dat psychiatrische cliënten hun leven lang in een kliniek verbleven, ligt achter ons. Uit ervaring is gebleken dat behandelen en begeleiden in iemands woonomgeving een gunstig effect heeft op het verloop van de ziekte. Daarom werkt Mondriaan met teams in de wijk.
Een FACT-team bestaat uit hulpverleners die elk op een ander gebied deskundig zijn, zoals sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen, sociaal maatschappelijk dienstverleners, psychiaters, psychologen, trajectbegeleiders en ervaringswerkers. Zij werken dagelijks in de wijk en hebben contact met andere instanties, zoals de huisarts, woningcorporatie of gemeente.
Ons team bestaat uit meerdere soorten medewerkers, zoals een psychiater, maatschappelijk werkende, psycholoog, ervaringsdeskundigen en verpleegkundigen. Een vaste behandelaar coördineert de zorg met je. Zo nodig maken wij gebruik van allerlei specialisten in ons team of helpen wij je bij het vinden van andere deskundigen, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, werk en vrije tijd.
Nader kennismaken
Na verwijzing van de huisarts of een andere specialist kom je in contact met het FACT-team. Het team wil eerst nader met jou en zo mogelijk met je naastbetrokkenen kennismaken. Daarvoor nodigen wij je schriftelijk of telefonisch uit voor een eerste gesprek op het kantoor van het FACT-team, bij je thuis of in de praktijk van je huisarts. Soms vindt het eerste gesprek, in overleg met jou, via beeldbellen plaats.
Tijdens deze kennismaking (intake) proberen behandelaren uit het team samen met jou een goed beeld te krijgen van je situatie: de problemen die er zijn, je wensen en wat je nodig hebt om een betekenisvol leven te kunnen leiden. We kijken naar de herkomst van je klachten, de omstandigheden waaronder deze zich voordoen, je situatie thuis, op het werk, in de buurt enzovoort. Ook brengen we in kaart wat je sterke punten zijn en maken we je duidelijk wat je van het team mag verwachten.
Gesprekken met de psychiater, de psycholoog en de ervaringswerker maken meestal ook deel uit van de intakeprocedure. Indien wenselijk en van toepassing kan je behandelaar je nog aanmelden voor verdiepende diagnostiek (meer informatie hierover lees je in de folder Diagnostiekteam Eerste Psychose (www.mondriaan.eu/sites/mondriaan/files/2023-06/Diagnostiek%20team%20eerste%20psychose%202253.pdf)).
De totale intake kan enkele weken duren. Aan de hand van de informatie uit de gesprekken maakt de behandelaar een voorstel voor een behandelplan. Dit bespreekt hij met je in een adviesgesprek. Mocht je niet in aanmerking komen voor behandeling door het FACT-team, dan volgt doorverwijzing naar beter passende zorg of terugverwijzing naar de huisarts.
Behandelplan
In het behandelplan worden de doelen beschreven die je op een aantal levensgebieden wil bereiken en wat het FACT-team daaraan kan bijdragen. Hierin staat onder andere:
- een beschrijvende diagnose;
- doelen met betrekking tot je psychische en lichamelijke gezondheid, het dagelijks functioneren, meedoen in de samenleving, zingeving en kwaliteit van leven;
- de vaardigheden die je hebt om je doelen te bereiken;
- ondersteuning die het FACT-team je hierbij kan verlenen;
- wat je van onze zorg kunt verwachten (resultaat).
Volgens plan
In het behandelplan staan de zorgbehoeften, wensen en doelen beschreven op het gebied van behandelen, begeleiden, wonen, daginvulling of werken. Ook staat aangegeven op welke manier je dit samen met de behandelaren gaat bereiken. Daarnaast worden de afspraken beschreven waaraan zowel de behandelaar als jij je gedurende de behandeling zullen houden.
Van tijd tot tijd wordt bekeken of alles volgens plan verloopt (evaluatie). Op die manier werk je samen met de behandelaren naar een punt toe (doel) dat van tevoren samen is vastgesteld. Een voorbeeld van een doel is het herstellen van het dag- en nachtritme, het vinden en behouden van zinvolle daginvulling of het herstellen van contact met de familie.
Een belangrijk onderdeel van de behandeling is het leren herkennen van signalen die een mogelijke terugval aankondigen. In de behandeling word je erin getraind dit op tijd te herkennen en hoe je ermee kunt omgaan. Dit wordt vastgelegd in het signaleringsplan. Hoe lang een behandeling of begeleiding duurt, hangt af van je persoonlijke situatie.
Van start
Gesprekken zijn vaak onderdeel van een behandeling. Door te praten krijg je meer inzicht in je klachten en zoek je samen met je behandelaar naar manieren om te kunnen omgaan met je problemen. Deze gesprekken (therapie) kunnen individueel of in groepsverband plaatsvinden.
Het kan zijn dat je daarnaast ook medicijnen krijgt om je klachten te verminderen. Als het niet lukt om alle dagelijkse dingen te regelen, kan het FACT-team je daarbij ondersteunen. Dit om te voorkomen dat je, door bijvoorbeeld stress of een ongeregeld leven, een terugval krijgt.
Ondersteunen kan op velerlei gebied. Je kunt daarbij denken aan hulp bij het vinden van een dagritme, zoals opstaan, iets ondernemen of contact leggen. Ook kan het gaan om andere zaken die je moeilijk vindt. Bijvoorbeeld het invullen van formulieren, het vinden van woonruimte of het regelen van je financiën. Het FACT-team let erop dat het je alleen op die punten ondersteunt die je zelf niet voor elkaar krijgt.
Het kan gebeuren dat je ondanks alles toch een terugval of crisis krijgt. Als dat zo is, bekijkt het FACT-team samen met je hoe je zo goed mogelijk door deze periode heen kunt komen. Op die manier zoekt het team naar oplossingen om een opname in de kliniek uit te stellen of te voorkomen. Ook probeert het team om deze periode zo min mogelijk belastend te laten zijn voor je familie.
Samenwerking en het niet verschijnen op de afspraak (No show)
Het FACT-team werkt op basis van vertrouwen, gelijkwaardigheid en respectvolle onderlinge samenwerking, waarbij alle betrokkenen een eigen verantwoordelijkheid hebben om de behandeling te doen slagen. We verwachten van iedereen motivatie, inzet en medewerking. We gaan ervan uit dat je gemaakte afspraken nakomt. Het kan echter voorkomen dat je een afspraak moet verzetten. Neem dan ten minste 24 uur vooraf aan je afspraak contact op met het secretariaat via 088 506 93 11 voor Maastricht en via 088 506 74 90 voor Parkstad. Wanneer je op tijd afzegt, kunnen wij nog ruimte maken voor iemand anders.
Samenstelling FACT-team
In een FACT-team werken verschillende hulpverleners nauw met elkaar samen: psychiater, psycholoog, verpleegkundig specialist, sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen, sociaal maatschappelijk dienstverlener, ervaringswerkers en trajectbegeleider. Zij kunnen tegelijk of afwisselend bij je behandeling en begeleiding betrokken zijn.
Eén van deze hulpverleners is je casemanager. Tijdens de hele behandeling of begeleiding is de casemanager je vaste contactpersoon, ook voor je familie. Hij stemt de zorg en begeleiding op elkaar af en houdt de voortgang van de behandeling in de gaten. Als je tijdelijk wordt opgenomen in de kliniek, blijft de casemanager verantwoordelijk voor de behandeling en aanspreekpunt voor jou, je familie en de afdeling.
Veiligheidsaspecten en respectvol met elkaar omgaan
Samenwerking kan alleen succesvol zijn wanneer zij in alle veiligheid kan plaatsvinden. Fysieke dan wel verbale agressie in de richting van hulpverleners of andere medewerkers van Mondriaan kan niet worden geaccepteerd. Het kan leiden tot het afbreken van de behandelrelatie en er wordt aangifte gedaan. Ook intimiderend en respectloos gedrag en/of het herhaaldelijk niet verschijnen op afspraken verdragen zich niet met een respectvolle samenwerkingsrelatie.
Voel je jezelf niet veilig of geïntimideerd in je contact met onze hulpverleners, dan vragen wij je dit bespreekbaar te maken met hen of de teamcoach. Mocht je er samen niet uitkomen, dan kun je je wenden tot de klachtenfunctionaris (zie de algemene informatie van deze folder). Ook is er de mogelijkheid contact op te nemen met de patiëntenvertrouwenspersoon (PVP). Wij nemen je klacht altijd serieus.
Als opname noodzakelijk is
Mocht opname in de kliniek nodig zijn, dan bereidt het FACT-team dit samen met je voor. In de kliniek verblijf je op een afdeling waar 24 uur per dag begeleiding aanwezig is. Het team blijft gedurende de opnametijd in contact met je. De casemanager blijft verantwoordelijk voor de behandeling en is aanspreekpunt voor jou, je familie en de afdeling. Er is overleg over de voortgang van de behandeling en de terugkeer naar huis wordt goed met je voorbereid. Eenmaal thuis zorgt het FACT-team dat de zorg die nodig is goed op elkaar wordt afgestemd.
Een zinvolle daginvulling
Dagbesteding is een belangrijk onderdeel van de behandeling. Een zinvolle daginvulling geeft mensen houvast en voldoening. Mondriaan biedt verschillende mogelijkheden. Er zijn meerdere ontmoetingscentra in Brunssum, Heerlen, Kerkrade en Maastricht. Daar kun je terecht voor een praatje, een kop koffie, om de krant te lezen of deel te nemen aan activiteiten en trainingen.
Wil je liever een aantal uren per dag werken binnen een beschutte werkplek, dan kun je terecht bij een van de werkplaatsen, de tuinafdeling of zorgboerderij van Mondriaan. Je casemanager kan je hierover meer informatie geven.
Als je behoefte hebt aan begeleiding bij het vinden van een zinvolle dagbesteding, dan kun je via de casemanager contact opnemen met een trajectbegeleider. Hij bekijkt samen met je welke mogelijkheden er voor jou zijn. Dat kan een zelf gekozen activiteit zijn, een opleiding of onbetaald werk binnen of buiten Mondriaan. Belangrijk blijft dat datgene wat je doet zinvol is en helpt bij de vermindering van je klachten.
Zinvolle dagbesteding is een belangrijk onderdeel van de behandeling. Het geeft mensen houvast en voldoening. Het FACT-team gaat samen met je op zoek naar mogelijkheden om je leven naar tevredenheid in te richten.
Een eigen plek
Als het niet lukt om zelfstandig te blijven wonen, dan is een beschermde woonvorm in de regio misschien een betere oplossing voor je. Voor meer informatie over beschermd wonen kun je terecht bij je casemanager.
Het FACT-team blijft ook in je nieuwe woonsituatie in contact met je én het aanspreekpunt voor de familie.
Privacyregeling
Mondriaan gaat zorgvuldig om met je gegevens. Medewerkers hebben een beroepsgeheim. Er wordt zonder je schriftelijke toestemming geen informatie aan derden verstrekt of gevraagd. Binnen Mondriaan geldt een privacyreglement. Je kunt dit reglement vragen aan je behandelaar/hulpverlener.
Bereikbaarheid
Tijdens kantooruren Regio Parkstad
Meezenbroekerweg 1
Secretariaat FACT-teams
6412 VK Heerlen 088 506 74 90
Regio Maastricht
Vijverdalseweg 1
Secretariaat FACT-teams
6226 NB Maastricht
088 506 93 11
Buiten kantooruren
In het weekend, ’s avonds en ’s nachts kun je bij crisis contact opnemen met het algemene nummer van Mondriaan: 088 506 62 62.
Meer informatie
Of kijk op de website: www.mondriaan.eu
Belangrijke websites:
www.pyschosenet.nl
www.anoiksis.nl
www.ypsil.nl
Contactgegevens
Klachtenfunctionaris Mondriaan (voor volwassenen)
Jos van Lier
T 06 51 32 73 62
Patiëntenvertrouwenspersoon Parkstad
Els Nieuwenhuis
T 088 506 92 68
E e.nieuwenhuis@pvp.nl
Patiëntenvertrouwenspersoon Maastricht
Kris Knoben
T 088 506 92 68
E k.knoben@pvp.nl
Helpdesk Stichting Patiëntenvertrouwenspersoon
Helpdesk
T 085 330 30 00
Familievertrouwenspersoon
Heb je behoefte aan een onafhankelijk en/of bemiddelingsgesprek? Neem contact op met de familievertrouwenspersoon.
Meer informatie vind je op www.lsfvp.nl
Landelijke hulplijn voor familieleden 0900 333 22 22 (10ct./min.) www.lsfvp.nl
Cliëntenraad
T 088 506 62 99
E Clientenraad@mondriaan.eu
Algemene informatie Mondriaan
Geestelijke verzorging
Onze geestelijk verzorgers kunnen jou binnen Mondriaan ondersteunen bij allerlei levensvragen. Indien gewenst kun je een individuele afspraak met een van hen maken.
Patiëntendossier
Het verloop van jouw behandeling* houden wij bij in je dossier. Jouw gegevens worden in een goed beveiligde database via de computer opgeslagen in een elektronisch patiëntendossier. Wij verplichten ons zorgvuldig om te gaan met je dossier en dit beveiligd te bewaren. Jouw dossier is alleen toegankelijk voor medewerkers van Mondriaan die bij jouw behandeling betrokken zijn. Uit je dossier worden geen gegevens verstrekt aan instanties en/of anderen buiten Mondriaan zonder jouw uitdrukkelijke toestemming, tenzij hiervoor een wettelijke verplichting bestaat. In relatie tot jouw dossier heb je recht op inzage, kopie, correctie, aanvulling, vernietiging of afscherming van gegevens. Meer informatie hierover lees je op mondriaan.eu.
Toestemming inzage oude dossier bij nieuwe behandeling
Wij wijzen je op de mogelijkheid dat jouw behandelaar gegevens uit een vorig dossier bij Mondriaan raadpleegt. Dit is belangrijk voor je behandelaar om zich voor te bereiden en voorkomt onnodige dubbele onderzoeken. Wanneer je het hier niet mee eens bent, moet je dat zo spoedig mogelijk kenbaar maken. Dat kan zodra Mondriaan contact met je opneemt voor een afspraak of intake. Mocht je kiezen voor geen inzage, dan kun je dat altijd weer wijzigen.
* Daar waar behandeling staat kan gelezen worden behandeling en/of begeleiding.
Digitale cliëntdossier
Via het cliëntportaal MijnMondriaan heb je snel en eenvoudig toegang tot je persoonlijke dossier. Je vraagt MijnMondriaan aan via je behandelaar. Kijk voor meer informatie op onze website.
Familie en naasten
Jouw familie en naasten betrekken wij zo actief mogelijk bij je behandeling. De mensen om je heen zijn immers van belang voor je herstel. Goede samenwerking tussen jou, je familie en je behandelaar heeft een positief effect op de behandeling. Soms heeft familie ook zélf behoefte aan algemene informatie of ondersteuning, eventueel van een onafhankelijk persoon. Mondriaan biedt familie en naasten daarom ondersteuning via het familiespreekuur, de familievertrouwenspersoon en diverse (psycho-educatie)cursussen. Daarnaast zijn er preventieprogramma’s voor kinderen van ouders met psychische problemen of verslaving. Ook voor broertjes en zusjes is het niet altijd even makkelijk. Vaak gaat de aandacht naar hun zieke broertje of zusje. Of ze schamen zich voor het gedrag van hun broer of zus, ook al weten ze best dat hij/zij er niets aan kan doen. Voor hen is er het preventieprogramma KOPP/KOV (Kinderen van Ouders met Psychische Problemen of Kinderen van Ouders met een Verslaving). Meer informatie vind je op www.mondriaan.eu/familie.
Cliëntenraad
Als je zorg ontvangt bij Mondriaan vinden wij het fijn als je meedenkt of meepraat over de aard en de kwaliteit van de zorg. Dit kan tijdens of na je behandeling met je hulpverlener, maar ook samen met andere patiënten of ex-patiënten in de cliëntenraad van Mondriaan. Je denkt en praat dan mee over allerlei zorginhoudelijke onderwerpen én komt op voor gemeenschappelijke belangen van iedereen die zorg ontvangt bij Mondriaan. De cliëntenraad biedt ook een luisterend oor voor jouw wensen en mening en vertaalt dit in een advies naar de raad van bestuur en medewerkers van Mondriaan. Denk hierbij aan voorstellen of aanpassingen in de zorg. Wil je meer informatie of contact met de cliëntenraad? Lees dan de folder ‘Uw mening telt en wordt op prijs gesteld!’ of kijk op onze website (www.mondriaan.eu/clientenraad).
Ben je ergens niet tevreden over?
De medewerkers van Mondriaan doen er alles aan om jou zo goed mogelijk te helpen. Toch kan het zijn dat je ergens niet tevreden over bent, bijvoorbeeld over de zorg die je krijgt of de manier waarop met jou is omgegaan. In de folder ‘Bent u ergens niet tevreden over? Vertel het ons’ vind je informatie over de mogelijkheden die je hebt om dit kenbaar te maken, zodat we samen tot een oplossing kunnen komen. Of lees meer op onze website (www.mondriaan.eu/contact/klacht-indienen).
Ondersteuning van een patiëntenvertrouwenspersoon (pvp)
Tijdens een verblijf in een ggz-instelling of bij verplichte zorg thuis heb je recht op advies en bijstand van een patiëntenvertrouwenspersoon (pvp). Je kunt bij een pvp terecht met vragen en klachten over de zorgverlening, zoals de zorgkaart, verplichte medicatie en andere zaken. De pvp geeft advies en begeleidt of bemiddelt bij klachten. Vaak worden klachten opgelost door een gesprek met de hulpverleners. Dit gesprek kan de pvp samen met jou voeren. De pvp kent jouw rechten en komt voor jou op. De ondersteuning van een pvp is gratis. De pvp is niet in dienst van de ggz-instelling, maar van de onafhankelijke Stichting PVP. Meer informatie en contactgegevens vind je in de folder van de pvp in Parkstad of de pvp in Maastricht.
Vragen en meer informatie
Hebben jij of je naasten nog vragen na het lezen van deze folder? Of wil je meer weten over een bepaald onderwerp? Neem dan contact met ons op. Onze medewerkers beantwoorden graag je vragen. Zie voor meer informatie ook www.mondriaan.eu.
Over Mondriaan
Mondriaan is een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Limburg. Jaarlijks bieden we zorg aan duizenden mensen. We hebben speciale behandelingen voor kinderen, jeugdigen, volwassenen en ouderen (65+) met psychische of psychiatrische klachten en voor mensen met verslavingsproblematiek. Daarnaast biedt Mondriaan forensische psychiatrie.
We bieden persoonlijke ondersteuning, begeleiding en gespecialiseerde behandeling aan mensen met een verminderde mentale veerkracht. Daarnaast ondersteunen we mensen die in behandeling zijn geweest of dat nog zijn, en hulp nodig hebben bij hun terugkeer naar de maatschappij.
Mondriaan is een van de grotere werkgevers in Limburg. We zijn een erkend opleidingsinstituut voor psychiaters, psychologen en verpleegkundig specialisten. Opleiden en wetenschappelijk onderzoek staan in dienst van het continu verbeteren van onze zorg, op basis van de nieuwste inzichten.
Op mondriaan.eu vind je meer informatie.
